Over de technische achtergronden van de fiets - the technical background of the bicycle
Home » banden

BANDENMATEN  

 

 

In diverse landen ontstonden rond 1900 onderlinge afspraken tussen rijwiel- en banden industrie, over de te gebruiken afmetingen van velgen en banden. Deze landelijke afspraken zijn de oorzaak van de enorme variëteit in maataanduidingen. De bandenmaten in inches zijn zo genaamde "nominale maten", die historisch zijn gegroeid. De diameter van het wiel met opgepompte band was het uitgangspunt. Inmiddels bestaat er een organisatie die de maatbenaming regelt: de European Tyre and Rim Technical Organization; deze ETRTO-maten staan op vrijwel alle banden (in millimeters). Een voorbeeld is: 37-590. Het eerste getal geeft de diameter van de band aan in opgepompte toestand (37mm); het tweede getal (590mm) is de diameter van de hieldraad d.w.z. de plek waarop de band zich vast klemt op de velg. Deze maat is ook bekend als 26x1 3/8.

Maar er zijn 5 velgdiameters met de aanduiding 26 inch: 559, 571, 584, 590 en 597mm. Deze banden zijn onderling niet uitwisselbaar!

    Als we de 26x1 3/8 maat uitrekenen in millimeters, is de diameter van het wiel met opgepompte band: 37+590+37= 664mm. Als we uitgaan van de oude inchmaat: 26x25,4=660mm; hier klopt het vrij aardig. De standaard Engelse 28x1 1/2 maat is in ETRTO: 40x635, dus totaal 715mm. Als we omrekenen vanuit inches: 28x25,4= 711mm; dit zit dus weer dicht in de buurt.

    De standaard Franse 28" -maat heeft een velgdiameter van 622; het is o.a. ons bekende 23mm racebandje; de maat is in ETRTO: 23x622. Volgens de berekening: 23+622+23= 668mm en dat noemen de Fransen dus ook 28 inch! Een recente dwaling zijn de 29" ATB-maten met een 622mm velg! In de tabel zien we nog dat de band 16x 1 3/8 twee ETRTO maten heeft; de maat 37-349 komen we tegen in Engelse (vouw)fietsen.

    De standaard Engelse 27x1 1/4 maat is in ETRTO: 32x630. Dit wil zeggen dat de diameter van een Franse 28 inch velg kleiner is, dan de diameter van een Engelse 27 inch velg. Het moet duidelijk zijn dat een Engelse 28 inch band niet past op een franse 28 inch velg en omgekeerd! Fabrikanten geven in het algemeen onnauwkeurige waardes voor hun banddiameters. Heel vaak blijken de banden smaller.  ETRTO-maten zijn betrouwbaarder en duidelijker dan de inchmaten.

 De band 60-787 (36x 2 1/4) is o.a. leverbaar via: https://www.circus-expert.nl 

 

N.B. De verkrijgbaarheid van sommige oude maten is zeer beperkt. Het uitgebreide overzicht van Schwalbe hieronder, wil niet aangeven dat deze fabrikant die maten ook allemaal maakt! 

 

 

10.56 (Nederlands) Een video over het ontwerpen van een band. A Dutch spoken video on designing and producing a new Swallow tire.

22.58  (Engels) Een video over energie opgenomen door fietswielen. A video about energy loss in bikewheels. Stop it sometimes  if you want to study the graphs.

9.47 (Engels) Draadbanden, tubes of tubeless?