Over de technische achtergronden van de fiets - the technical background of the bicycle
Home » de zit

DE IDEALE ZIT ?

 

 

    Het is de vraag of de ideale zit bestaat; toch claimt elke framebouwer, fabrikant en fietsenmaker het geheim te kennen. Standaard frames in de winkel zijn voor doorsnee mensen gemaakt. Specialistische bouwers maken frames op maat, maar vaak alleen in staal. Door de flexibiliteit van het werken met staal kunnen de afmetingen van de fiets aangepast worden, aan de rijder. Zeker voor mensen met een niet standaard lichaamsbouw, een groot voordeel. Deze extra waarde van een maatframe geldt overigens alleen voor de eerste koper.

Tweedehands maatframes worden ze net als productiefietsen aangepast door te schuiven met stuur en zadel; voor mensen met gemiddelde verhoudingen en afmetingen, leveren deze aanpassingen zelfs geen problemen op. Om tante Truus en Jan en alleman, passend op de fiets te krijgen, moeten we dus schuiven met zadels, zadel-pennen en stuurpennen. De schuifbaarheid van het zadel is vaak beperkt; niet meer dan 20-30mm. De positie van de klem is bij de meeste pennen circa 20mm naar achter geschoven (zie FIG.1)

Er zijn ook zadelpennen die de klem op het hart van de pen hebben; dan kan het zadel 20mm verder naar voren, zie de FSA-pen van FIG.2. Tom Ritchey maakt ook speciale pennen met extra instellingsmogelijkheden, zie FIG.3, maar die zijn voor speciale zadels van zijn eigen merk.

   Als u een maatframe bouwt, of laat bouwen, is de kans dat u een gelukkig samenleven met uw fiets begint groter, dan bij een willekeurig frame uit het rek. Voor het ontwerp van het frame en de afstelling van uw zitpositie, kunt u gebruik maken van de gegevens uit de berekening van de file van de pagina Downloads: Framemaat-excel. Als u deze waardes aanhoudt, bent u in de buurt van een goede afstemming. Maar of u deze zitpositie fijn vindt, weet ik niet en dat is wel belangrijker.

  Er zijn maar drie onderdelen waar het lichaam contact maakt met de fiets: het zadel, het crankstel en het stuur. De ruimtelijke plaats waar stuur, zadel en pedalen zich bevinden, zijn de werkelijke maten van een fiets. Natuurlijk heeft alles invloed op elkaar; als we 10mm kortere cranks nemen, moet het zadel omhoog. Opvallend is dat de "fitting"-sessies die men bij de firma X doorloopt, met precies het zelfde frame en dezelfde rijder, bij de firma Y een ander resultaat opleveren. Kortom, het is geen echte wetenschap; elke firma zal zeggen dat de concurrenten fout zitten. Advies is goed, als het duur betaald wordt zeker; hoe duurder hoe beter, zou je zeggen. Zelf heb ik er ook eens een Excel-file (zie Downloads: Pasfiets) voor gemaakt; die is niets waard en daarom gratis. Uiteraard staat het u vrij, om het toch te proberen; niet goed, geld terug.

   De beperkte maatkeuze van carbonframes (vaak in S, M, L), zal met name voor de grote en de kleine rijders problemen opleveren. Er zijn pennen die een grotere hoek maken met de stuurbuis zodat we niet al teveel vulringen hoeven te gebruiken om het stuur wat hoger te krijgen. Bij hele kleine maten kan men soms zelfs een "omgekeerde" pen gebruiken, om het stuur wat omlaag te brengen.

  Ongeveer 25 jaar geleden, toen de fitting-programma's begonnen zijn, heb ik mijzelf ook eens op laten meten. Zoals ik al vermoedde, bleek ik niet perfect; mijn rechterbeen was 4mm korter. Na volgens de regelen der kunst te zijn doorgemeten en afgesteld, kwam de video aan bod voor een proefrit met de nieuwe zit op de rollenbank. Hierbij bleek dat mijn rechter knie zwabberde. Dat had ik nooit eerder gemerkt en was achteraf een gevolg van het opnieuw afstellen van de schoenplaatjes bij Bioracer. Mijn rechter onderbeen staat iets scheef onder de knie en dat compenseer ik door mijn voet wat naar buiten te draaien; het plaatje moest dus scheef staan. Niet dat men dit bij Bioracer door had, maar wel iets dat ik weer gauw heb veranderd; niets is heilig, zeker fitting-programma's niet!

 

Op de pagina Downloads vindt u mijn fitting-app zowel in het Nederlands als het Engels.